Phú Thọ là vùng đất cổ, đất phát tích của dân tộc Việt Nam, nơi phát tích tín ngưỡng thờ Vua cha Đất Tổ Vua Hùng và Quốc Mẫu Tây Thiên. Với bề dày truyền thống lịch sử hàng nghìn năm văn hiến, Phú Thọ nằm ở trung tâm của nền văn minh Sông Hồng, là cội nguồn của thế dựng nước và giữ nước, đất của di tích lịch sử, của các danh thắng và sản vật thiên nhiên độc đáo.

Trải qua nhiều lần chia tách, sáp nhập địa giới hành chính, ngày 12/6/2025, Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV thông qua Nghị quyết số 202/2025/QH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của 3 tỉnh: Phú Thọ, Vĩnh Phúc, Hòa Bình thành tỉnh mới có tên gọi là tỉnh Phú Thọ. Sau khi sắp xếp, tỉnh Phú Thọ có diện tích tự nhiên là 9.361,38 km2, quy mô dân số là 4.022.638 người. Tỉnh Phú Thọ giáp các tỉnh Lào Cai, Ninh Bình, Sơn La, Thái Nguyên, Thanh Hóa, Tuyên Quang và thành phố Hà Nội.

Tỉnh Phú Thọ có vị trí thuận lợi, nằm tiếp giáp với thành phố Hà Nội và thuộc vùng Thủ đô; có hạ tầng giao thông đồng bộ, liên kết thuận lợi với vùng Thủ đô và các tỉnh Tây Bắc, là điểm trung chuyển quan trọng giữa miền núi và đồng bằng; hệ thống cơ sở hạ tầng các lĩnh vực đã được quy hoạch và đầu tư tương đối đồng bộ. Việc hợp nhất tỉnh đã mở ra không gian, dư địa phát triển mới với diện tích đứng thứ 15, dân số đứng thứ 11, quy mô kinh tế đứng thứ 6 cả nước. Thành tựu, kinh nghiệm phát triển kinh tế - xã hội; các giá trị lịch sử, văn hóa; kết quả cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, thu hút đầu tư thời gian qua sẽ tạo động lực cho tỉnh phát triển.